จักรยานเบื้องต้น

จักรยานเพื่อคุณผู้หญิง

นานมาแล้วที่ตลาดจักรยานไม่เคยคำนึงถึงความแตกต่างทางสรีระของผู้หญิงกับผู้ชาย

ชาวดาวศุกร์กับชาวดาวอังคารในเมื่อมาจากดาวต่างดวง ทำไมจะต้องมาใช้พาหนะขนาดเดียวกัน ตลาดที่ผ่านที่มีแต่จักรยานที่เหมาะกับผู้ชายที่มาจากดาวอังคาร เลยทำให้ผู้หญิงจากดาวศุกร์ไม่ค่อยปลื้มกับกีฬาชนิดนี้สักเท่าไหร่ นานๆจะมีผู้หญิงเข้ามาร่วมวง แต่หากไม่รักจริงก็มักร้างลากันไป ทีอยู่ได้ยืนยาวก็มักเป็นแบบ love me love my bike เมื่อวันคืนผ่านน้ำผึ้งเริ่มขม อนงค์นางก็มักทิ้งจักรยานให้ร้างลาปล่อยคุณสามีออกไปขี่ (รถถีบ) คนเดียว ส่วนตัวเองก็เลี้ยงลูกไป
กีฬาชนิดนี้จะว่าไปนักกีฬาชายมักกลัวผู้บัญชาการที่บ้านเอามากๆ ผมสังเกตุในกระทู้ซื้อขายเวปไทยเมาเทนท์ไบค์บ่อยๆ ครั้งที่มีคนมาขายของมักต้องได้รับบัญชาจากผบ.ทบ.

เมื่อตลาดผู้ชายเริ่มอิ่มตัวขายเท่าไหร่ยอดก็ไม่โต ผู้ผลิตจึงคิดหาทางดึงผู้หญิงกลับมาขี่จักรยานให้มากขึ้น แต่ผมว่าตลาดรถแข่งเข็นยังไงก็คงไม่ขึ้นมากหรอก เพราะยังมีปัจจัยอื่นที่มีความสำคัญมากกว่า นั่นคือความปลอดภัยสำหรับผู้ขับขี่ โดยเฉพาะในบ้านเรา หากเรามองไปที่ประเทศยุโรปบางประเทศเช่นเดนมาร์ก ฮอลแลนด์ จะพบว่าผู้หญิงขี่จักรยานไม่น้อยเลย เพราะวัฒนธรรมจักรยานที่เข้มแข็งมาก รวมถึงความปลอดภัย ที่มีมากจนแทบจะหาคนสวมหมวกนิรภัยไม่ได้ และที่สำคัญ เรื่องของจักรยานไม่ใช่เรื่องการแข่งขัน

ผมบอกแล้วว่าสัญชาตญาณการแข่งขันมันมาจากดาวอังคาร ดังนั้นตลาดของผู้หญิงไม่ใช่ตลาดการแข่งขัน การกระตุ้นตลาดการแข่งมากกว่าตลาดอื่นเช่นการใช้จักรยานเพื่อการเดินทาง (commuter) สัญจร คงเป็นไปได้ยาก แต่ในเมื่อเขาออกแบบจักรยานมาเพื่อผู้หญิง เราน่าจะรู้เหตุผลที่มา เผื่อว่าในเมืองไทยมีคนนำเข้ามาเยอะๆจะได้เลือกถูกต้อง

การออกแบบโครงจักรยานสำหรับผู้หญิง

สัดส่วนต่างๆด้านสรีระของผู้หญิง จะมีขนาดเล็กต่างจากผู้ชาย โดยทั่วไปช่วงขาผู้หญิงจะยาวกว่าผู้ชาย (ผู้ชายและผู้หญิงหากสูงเท่าๆกัน ขาผู้หญิงจะยาวกว่า) แต่ลำตัวท่อนบนจะสั้นกว่า รถที่ถูกออกแบบจะต้องทำให้สามารถยืดขาได้มากพอเมื่อนั่งบนอาน และแฮนด์จะต้องไม่ไกลจนต้องเอื้อมมากจนมีอาการปวดหลังและคอได้

การออกแบบที่ต้องสัมพันธ์กับขาที่ยาว (ไม่ทุกคนที่เป็นแบบนี้) ลำตัวสั้นนี้ทำให้ส่วนท่อบนหรือ top tube สั้นกว่า แฮนด์ขยับเข้ามาใกล้มากพอ stemมักจะสั้นลงและชันขึ้นด้วยทำให้ที่มือจับได้พอดีจะไม่ต้องฝืนยืดร่างกาย ไปเอื้อมจับ ส่วนหลักอาน (seat post) จะทำให้ตรงไม่เยื้องหลัง และแฮนด์ (handle bar) จะเอียงมาด้านหลังด้วยมุมที่มากกว่าปกติ แฮนด์ก็จะแคบตามช่วงไหล่ที่แคบไปด้วย และขาจาน (crank arm) จะสั้น ด้วยเหตุผลที่ว่าเมื่อท่อบนสั้นล้อจะขยับเข้ามาใกล้ปลายเท้ามากขึ้นทำให้ โอกาสที่ปลายเท้าจะไปโดนล้อขณะเลี้ยวได้ง่าย ขาจานจึงต้องสั้นลง อีกทั้งท่อคอ (head tube angle) จะทำให้เอียงมากขึ้นเพื่อหลบปลายเท้า กับส่งผลให้ระยะห่างระหว่างล้อ(wheel base)มากตามไปด้วยทำให้ควบคุมรถได้ดีขึ้น ท่อคอนอกจากเอียงมากยังต้องทำให้ยาวขึ้นด้วยเพื่อให้ สัมพันธ์กับท่อนั่งที่ชันกว่าเดิมรับกับช่วงขาที่ยาวนั่นเอง

Stand over หรือระยะห่างระหว่างขาหนีบกับท่อบน เมื่อยืนคร่อมจะมากกว่าผู้ชาย เพื่อขึ้น-ลง ได้อย่างสะดวกและมั่นใจ

นอกจากร่างกายที่ส่งผลต่อการออกแบบโครงรถที่แตกต่าง มือของผู้หญิงโดยส่วนใหญ่จะมีขนาดที่เล็กกว่า ส่งผลให้ส่วนประกอบอื่นต้องแตกต่างไปด้วย เช่นเบรก ชิพเตอร์ จะทำให้เล็กลง ก้ามเบรค จะถูกปรับให้อยู่ใกล้แฮนด์เพราะนิ้วที่สั้นจะสามารถกำเบรกได้ง่ายขึ้น Grip หรือที่หุ้มแฮนด์จะบางกว่าปกติเพราะมือที่เล็ก สามารถกำได้มิดทำให้ควบคุมรถได้ถนัดขึ้นหากที่หุ้มแฮนด์หนาจะเพิ่มความ เมื่อยล้าได้ง่าย

อานนั่ง (saddle) เป็นอีกอุปกรณ์ที่ช่วยให้ประสบการณ์ในการขี่จักรยานดีขึ้น ผู้หญิงจะมีอุ้งเชิงกรานที่กว้างกว่า การเลือกอานที่เหมะสมควรทำตั้งแต่ครั้งแรกที่ซื้อจักรยาน อานจะมีลักษณะสั้น และกว้างกว่าของผู้ชาย ส่วนที่ยื่นออกมาด้านหน้าจะสั้น และกว้างผายออกในด้านหลัง เพื่อรองรับกระดูกเชิงกราน (sit bones or ischial tuberosities) ส่วนเบาะที่หุ้มก็จะนิ่ม หรือบุหนากว่า ตรงกลางอาจเว้าหรือตัดออกเป็นร่องตามยาว เพื่อลดแรงกดที่กระทำตรงอวัยวะเพศและรอบๆ และยังลดการเสียดสีไปมาด้วย

ลักษณะหรือประเภทจักรยานที่เลือกจะมีผลต่อการเลือกใช้อานจักรยาน หากใช้พื่อการขี่สัญจร ไม่ผาดโผน ท่าทางการนั่งจะตั้งลำตัวตรงควรเลือกอานที่กว้าง บุฟองน้ำเยอะๆ หากต้องการขับขี่รถลักษณะผาดโผนเช่นเสือภูเขา อานควรจะแคบลง ทำให้การเคลื่อนไหวร่างกายทำได้สะดวกไม่มีการเสียดสีตรงด้านข้างของขาหนีบ แต่การที่เลือกเบาะที่หนาๆ และบุเยอะๆ ก็ใช้ว่าจะดีไปหมด เหตุเพราะมันจะเสียดสี, เบียดขาด้านใน และที่สำคัญการรองรับแรงจากร่างกายผ่านกระดูกเชิงกรานจะไม่มีประสิทธิภาพ เท่ากับเบาะที่บุบางๆ ซึ่งร่างกายจะอยู่นิ่งและมั่นคงเมื่อสัมผัสเบาะ แรงที่ถูกถ่ายเทก็จะเกิดอย่างสม่ำเสมอทำให้อวัยวะส่วนอื่นของร่างกายไม่ เมื่อยล้า จากการพยุงร่างกายแทนเบาะนั่ง หลักอาน (seat post) จะมีน้ำหนักเบา บางคนอานเลือกชนิดที่มีโช็คเพื่อลดแรงกระแทกอีกทางหนึ่ง

โดยรวมการออกแบบจะเน้นน้ำหนักที่เบา ไม่ต้องรับแรงกระแทกมากเท่ารถผู้ชาย แต่ข้อเสียก็คือความแข็งแรงของโครงสร้างจะลดลง และราคาของรถจะมากกว่าปกติ

กางเกงจักรยาน (short)

กางเกงที่ออกแบบมาเหมาะสมกับผู้หญิงจะทำให่ขี่จักรยานสนุกขึ้น กางเกงจะออกแบบให้มี หนัง โฟม หรือผ้าบุด้านในที่ออกแบบตามกายภาพของผู้หญิง เมื่อเทียบกับผู้ชายทางด้านหน้าจะบุที่หนากว่าและไม่มีรอยตะเข็บ ขณะที่แบบผู้ชายจะแคบและสั้นกว่า กางเกงจะมีความยาวขาและสีสันแบบต่างๆ ไม่ใช่เพียงสีดำ

หากรู้สึกอายเวลาสวมกางเกงรัดรูปก็ยังมีแบบที่ดูเหมือนกางเกงธรรมดาด้านนอก มีกางเกงรัดรูปที่ทำด้วยผ้าโปร่งพร้อมบุกันกระแทกด้านในเหมือนกางเกงจักรยาน ปกติกางเกงแบบนี้เป็นที่นิยมในนักปั่นท่องเที่ยว เมื่อมองดูจะรู้สึกสบายกว่าแบบแรก

เสื้อผ้า รองเท้า หมวก และแว่นตา

เสื้อผ้าจะมีการออกแบบมาขายในตลาดมากขึ้นหลากหลายรูปแบบ ที่สำคัญคือ “เสื้อ” ชั้นในจะต้องมีลักษณะพิเศษที่ต้องซับและระบายเหงื่อได้ดีเมื่อเทียบกับชั้นในที่ใช้ในชีวิตประจำวัน

เสื้อชั้นในจะมีหน้าที่รองรับเนื้อเยื่อไขมัน ต่อมต่างๆและกล้ามเนื้อบริเวณหน้าอก หากไม่มีอะไรมาพยุงหน้าที่จะเป็นของผิวหนังและเส้นใยกล้ามเนื้อ (ligament) ชั้นในทีดีจะมาช่วยพยุงช่วยลดการปวดตรงหน้าอก และการหย่อนยานของกล้ามเนื้อและผิวหนังที่มีโอกาสกลับคืนสภาพเดิมตามธรรมชาติทำได้ยาก

เสื้อในมักจะกระชับแน่นกว่าปกติอาจจะรู้สึกอึดอัดในระยะแรก เหตุที่ไม่หลวมหรือเลื่อนไปมาเพราะต้องการจะลดการเสียดสีของเนื้อผ้ากับผิวหนัง ทำให้เกิดรอยหรือเป็นแผล

หากเราสวมใสเสื้อชั้นในตามปกติซึ่งจะซับเหงื่อและระบายออกช้า การสวมเสื้อชั้นนอกที่เป็นเสื้อจักรยานก็จะไม่เกิดประโยชน์เท่าที่ควร เนื้อผ้าของเสื้อชั้นในจึงมักจะทำด้วยโพลีเอสเตอร์ หรือ supplex ที่สามารถซับและระบายเหงื่อได้อย่างรวดเร็ว

ตัวเสื้อจักรยานด้านนอกจะเหมือนเสื้อจักรยานทั่วไป ที่พิเศษคือจะคอดตรงเอวและสั้นกว่าของผู้ชาย ถุงมือก็เช่นกันผู้ผลิตบางรายจะผลิตถุงมือที่มีขนาดเล็กกว่า เพื่อให้เหมาะสมกับมือขนาดเล็ก

เท้าของผู้หญิงจะแคบรองเท้าก็จะแคบตาม หากสวมใส่รองเท้าผู้ชายทั่วไปมักจะหลวมบริเวณส้นเท้าทำให้ส่วนส้นเท้า เคลื่อนไหวหลุดออกได้ง่ายส่งผลแรงกระทำกับบันได (pedal) ลดลง

หมวกนิรภัย ก็จะออกแบบมาให้มีสีสันสดใส หลากหลายรูปแบบมักมีลวดลายสวยงามเช่นลายดอกไม้ ที่สำคัญคือขนาดควรพอดีไม่แน่นบีบศีรษะจนทำให้ปวดหัว หมวกที่ราคาถูกมักมีขนาดตายตัวไม่สามารถปรับให้หลวมหรือแน่นได้ การปรับขนาดของหมวกจะอาศัยสายคาดที่อยู่ในหมวกบริเวณด้านหลัง และสายรัดใต้คางควรปรับให้พอดีไม่รั้งคางจนแน่นหรือหลวมมากจนหลุดง่ายเมื่อร่างกายเคลื่อนไหวไป ควรมองหามาตรฐานความปลอดภัยที่ได้การรับรองรับเช่นในอังกฤษจะมีเลข BSEN1078 ซึ่งปรากฏบนหมวก ตัวอักษร EN หมายถึง มาตรฐานยุโรป (European standard) หรือมาตรฐาน Snell Foundation B90 หรือมากกว่า 90 หมวกจะมีหรือไม่มีปีกด้านหน้าที่ทำหน้าที่กันแดด กันฝุ่นหรือน้ำฝนตกเข้าดวงตา ซึ่งสามารถถอดเข้าออกได้จะมีประโยชน์เมื่อขับขี่ทางออฟโรด

สุดท้ายคือ แว่นตา ก็ไม่ต่างกันคือมีคุณสมบัติป้องกันดวงตาและอวัยวะด้านข้าง แว่นจะทำมาให้แคบกว่าปกติเหมาะกับสรีระผู้หญิงอีกเช่นกัน

Standard

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s